ورود ثبت نام

ورود به حساب کاربری

نام کاربری *
رمز ورود *
مرا بخاطر داشته باش

ایجاد حساب کاربری

گزینه های * دار الزامی می باشند.
نام *
نام کاربری *
رمز ورود *
تائیدیه رمز ورود *
نشانی پست الکترونیک *
تائیدیه نشانی پست الکترونیک *
تاریخ و حافظه شهری

يوسف علي اباذری

سیاوش قلي پور 

چکیده
مقاله حاضر سعي مي کند تا سازوکار تولید فضای اجتماعي در شهر کهن کرمانشاه را روشن سازد. از اين روی نظريه ” تولید فضا “ هانری لوفبور را به عنوان چارچوب نظری انتخاب و داده ها را براساس فنون بررسي اسناد و مشاهده جمع آوری و تحلیل مي کند. در شیوه تولید پیشاسرمايهداری قرن نوزدهم میلادی حیات شهری وابسته به مازاد اقتصادی روستا است و اين مازاد به اندازه ای نیست که امکان جابه جايي جمعیت و تغییر فضا را ممکن سازد. شکل گیری فضای اجتماعي اين شهر متاثر از سه گانه لوفبور به شرح زير است: الف) بازنمايي فضایِ شهر کهن مبتني بر کیهان شناسي سلسله مراتبي اسلامي است که در راس آن پروردگار عالم قرار دارد. نمود بیروني اين امر کالبد فیزيکي شهر اسلامي است که در آن مسجد جامع به عنوان مرکز تلقي مي شد. ب) فضای بازنمايي يا فضای زيسته در سه حیطه قابل بررسي است: 1 تمايز میان مسلمانان و غیرمسلمانآنکه خود را به صورت فاصله فیزيکي و فاصله اجتماعي نشان مي داد. 2 تفکیک جنسي و يا ” محرمیت “ که از طريق معماری سنتي و کالبد محله ها اعمال و سبب شکل گیری فضاهای عمومي و خصوصي مي شد. 9 تمرکززدايي از شهر و استقلال محله ها که هم از طريق معماری و هم به کمک فتیان و پهلوانان حفظ ميگرديد. ج) عمل فضايي درون شهر که در شبکه ها، معابر، بازار، مساجد و تکايا و عمل فضايي بیرون شهر که در قهوه خانهها، گورستان ها، مکان های مقدس و فضایِ باز خارج از شهر صورت مي گرفت.


کلید واژگان: بازنمايي فضا، فضای بازنمايي، عمل فضايي، مازاد اقتصادی، محرمیت.

 

دانلود اصل مقاله

نادر امیری


چکیده: دانشگاه رازی به مثابه عینیتی اجتماعی، آنگاه در حیات اجتماعی کرمانشاه و ذهنیت های فردی، حضوری ارگانیک خواهد داشت که در تقاطع تاریخ و زندگی معنی یابد. این تقاطع جایی است که «حافظه جمعی» نام می¬یابد. قاعده جدایی کننده¬ای بین تقابل های مرسوم حافظه فردی و حافظه اجتماعی، یادآوری و فراموشی و نیز فرآیندهای به یاد آورنده و زمینه های گفتمانیکه این فرآیندها در آن اتفاق می¬افتد وجود ندارد. بر این مبنا، می¬خواهیم تاملی بر این نکته داشته باشیم که «دانشگاه رازی» در کلیت حافظه جمعی ماچگونه جای گرفته است و دیالکتیک غیبت و حضور آن در ذهنیت اجتماعی، بر چه مداری می¬گردد

واژگان کلیدی: عینیت اجتماعی، حافظه جمعی،حافظه اجتماعی، دیالکتیک.

دانلود اصل مقاله

دیباچه

این کتاب همراه با مقدمه و نتیجه گیری در شانزده بخش تدوین شده است. پس از مقدمه در بخش دوم جایگاه کرمانشاه در کشور ایران را مورد بررسی قرار می دهد. این که چرا کرمانشاه در مقایسه با دیگر شهرهای ایران جایگاه فروتری دارد را به لحاظ تاریخی و وضعیت فعلی ارزیابی کرده است. در بخش سوم موقعیت این شهر به لحاظ جغرافیایی و موقعیت خاص آن در درون سلسله جبال زاگرس همراه با محدودیت های اقلیمی را بحث و بررسی می کند. بخش چهارم به مورفولوژی شهر در طول تاریخ می پردازد. ابتدا درباره ریشه‌های تاریخی آن در اسطوره‌ها و دوره هخامنشی بحث می کند سپس به وضعیت این شهر در دوره ساسانی و روند تاریخی آن در دوره اسلامی را پرداخته است. در دوره قاجار شهر در مکان فعلی قرار می‌گیرد و به خاطر گمرک شدن جایگاه مناسبی پیدا می‌کند. مورفولوژی این شهر از سال 1299 تا 1344 با 5 عکس هوایی بحث می شود. در این میان توسعه شهری به خوبی تبیین گشته است. در بخش پنجم جمعیت استان کرمانشاه و شهر کرمانشاه بر اساس دو سرشماری 1335 و 1345 تحلیل و با استان‌ها و شهرهای دیگر مقایسه شده است. جداول زیادی در مورد رشد جمعیت و نسبت‌های سنی، جنسی و ضرایب دیگر محاسبه شده است. بخش ششم به بررسی ساختار اقتصادی شهر کرمانشاه می پردازد. مشاغل کرمانشاه به 10 گروه از قبیل کشاورزی، معدن، حمل و نقل، اداری، خدماتی، کارمندی، تکنیکی و نظامی تقسیم می شود. ویژگی‌های هر کدام از این گروه‌های شغلی در ارتباط با جمعیت شهری و روستایی روشن می شود. در فصل هفتم توسعه صنعتی شهر کرمانشاه آمده است. علیرغم حضور صنایع مدرن هنوز این شهر پیشاصنعتی است. فصل هشتم توزیع کارخانه‌ها و مغازه‌های تولیدی کوچک در سطح شهر با کمک نقشه و با دقت توضیح داده شده است. فصل نهم شرکت نفت کرمانشاه و سیستم اداری آن همراه با نقشی که در توسعه شهر داشته است مورد ارزیابی قرار گرفته است. در این بخش تعداد کارگران، کارمندان و متخصصین ذکر و محل سکونت آنها در شهر نیز آمده است. فصل دهم به بحث و بررسی در مورد بازار سنتی و عناصر مختلف آن از قبیل کاروان‌سرا، سراها، انواع بازارها و دلایل رکود آن در مقایسه با خیابان می پردازد. فصل یازدهم گمرک، عمده فروشی و خرده فروشی و موارد مرتبط با آن‌ها را به تفصیل بحث می کند. تمامی این حوزه‌ها به کمک نقشه مکان یابی شده‌اند. فصل دوازدهم امکانات عمومی شهر همراه با نقشه و به دقت آمده است. برای مثال تمام حمام‌های عمومی شهر در یک نقشه آمده اند. پراکنش آن‌ها اطلاعات بسیاری در مورد بافت سنتی و مدرن ارائه می‌دهد. همچنین سینماها و پارک‌های شهر و این که چگونه رفتار مردم در قبال این مکان‌ها عوض شده به تفصیل بحث شده است. فصل سیزدهم به رفاه اجتماعی و امکانات متناسب با آن می پردازد. وضعیت آموزشی، کودکستان­ها و نظایر آن را بحث و بررسی می کند. بخش چهاردهم قیمت املاک و مستغلات را در محلات و خیابان های مختلف شهر نشان می دهد. اختلاف بیش از ده برابر قیمت در جاهای مختلف شهر تبین و بررسی شده است. پایین آمدن قیمت ملک در بازار سنتی در مقایسه با خیابان مدرس قابل توجه است. بخش سیزدهم ترافیک در کرمانشاه دهه 40 را مورد ارزیابی قرار می دهد. نقشه تمامی خیابان های موجود [در آن زمان] و خیابان های قابل پیش بینی و حجم ترافیک آنها همراه با راه حل های پیشنهادی ارائه شده است. در بخش شانزدهم که به نتیجه گیری می پردازد. نویسنده برآن است که ضمن ارائه داده های لازم دیدگاهی کلی برای طرح جامع شهری را پیشنهاد کند. طرح هایی که در آن زمان برای 17 شهر ایران تهیه و در بعضی شهرها عملیاتی شده بود. نویسندگان اظهار ناراحتی می­کنند که چرا اهالی کرمانشاه هیچ کدام به فکر طرح جامع نیستند.